
![]()
با یک حساب سر انگشتی و ضرب و تقسیم ساده میتوان دید که خواجه نصیرالدین طوسی بطور متوسط در هر سال بیش از سه کتاب به رشته تحریر درآورده و جالبتر این که در شرایطی موفق به چنین مهمی گردیده که کشور زیر تاخت و تاز حمله مغولها بوده و شیخ هم ناچار به گریز از شرارت دشنههای دشمن علم و بینش مغولها.
اما شیخ در این شرایط بحرانی چه مطالبی نوشته؟ ریاضیات٬ نجوم٬ فلسفه٬ علم کلام٬ منطق٬ اخلاق٬ تذکره٬ علوم حدیث و روایت و فقه و شعر و...
شیخ در همان اوضاع بحرانی کشور در مراغه رصدخانه میسازد و در میان وحشیگریهای مغولهای بیگانه با علم کتابخانه میسازد.
شیخ صدها شاگرد نیز تربیت میکند که هر کدامشان فخر زمان خود بودهاند و هنوز هم کشورمان به آنها میبالد؛ علامه حلی٬ قطبالدین شیرازی که کاشف علت تشکیل رنگینکمان است و البته ابن میثم بَحرانی صاحب کتاب بیبدیل شرحی بر نهجالبلاغه و...
باری سخن گفتن از شیوخ و علمای این دیار بسیار مشکل است و در این مقالات کوتاه زمانه تکنولوژی گفتن از همه سجایا و خدمات آنها مشکل است.
تاریخنویسان نوشتهاند خواجه نصیرالدین طوسی در زمان حمله قوم مغول به ایران در مراغه رصدخانه میسازد و در کنارش کتابخانهای با ۴۰۰ هزار جلد کتاب بنا میگذارد! کاری شگفت که در شرایط کنونی و حتی به لطف تکنولوژیهای مدرن چاپ هم ساخت کتابخانهای با ۴۰۰ هزار عنوان زیر یک سقف بیشتر شبیه یک رویا میماند.
اما این شیخ فعل خواستن٬ توانستن است را صرف میکند و بیهیچ بهانهای کتابها را گرد میآورد.
و باز هم تاریخنویسان نوشتهاند خواجه نصیرالدین طوسی بیش از ۱۸۰ کتاب به رشته تحریر درآورده و مانند همه علما و فقها شاعر هم بوده؛
منم آن که خدمت تو کنم و نمیتوانم
تویی آن که چاره من نکنی و میتوانی
دل من نمیپذیرد که به جز تو یار گیرد
به تو دیگری چه ماند، تو به دیگری چه مانی؟
به سادگی میتوان بیشتر روزهای سال را به اسم خدمات و دانش این شیخ نامگذاری کرد اما این امر حتماً اجحافی است در حق سایر نامآوران این دیار.
و در این میان مهندسان روز تولد این اسطوره علم کشور را به نام خود در تقویم ثبت کردهاند.
ضمن شادباش به همه مهندسین کوشای کشور علت این نامگذاری را اگر پرسان شویم خالی از لطف نیست!
تاریخنویسان در صفحات افتخار این دیار نوشتهاند که رصدخانه مراغه بزرگترین رصدخانه جهان پیش از اختراع تلسکوپ بوده و دیوار ( ذاتالحلق ) از شاهکارهای محاسباتی جهان است که دیواری حلقوی بوده و در رصد ستارگان بسیار راهگشا بوده.
پنجم اسفندماه سالروز میلاد خواجه نصیرالدین طوسی و روز مهندس را به جامعه پویای مهندسین و همه جویندگان علم تبریک میگوییم و هرچند گفتن از این شیخ پایانناپذیر است اما بناچار این سخن را با یکی از اشعارش به پایان میبریم که یادمان باشد علم و ادب در این دیار پیوندی دیرینه دارند.
موجود به حق واحد اول باشد
باقی همه موجود مخیل باشد
هر چیز جز او که آید اندر نظرت
نقش دومین چشم احول باشد
![]()
همزیستی نیوز: با برگزاری محفل تبریز از محافل دوازدهمین جشنواره بینالمللی شعر فجر، این جشنواره به آخرین خانه از برگزاری محافل ادبی خود میرسد.
به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا در این برنامه که در تالار هتل شهریار برگزار میشود، علاوه بر شاعران خطه آذربایجان و شهر تبریز، میهمانانی از کشورهای ترکیه و آذربایجان نیز حضور خواهند داشت.
پس از برگزاری محافل شعر فجر در شهرهای کرمانشاه، سرپل ذهاب، تهران، زاهدان، قم و اصفهان، پرونده محافل دوازدهمین جشنواره شعر فجر در تبریز بسته میشود.
عصر یکشنبه ساعت 16، دوازدهمین جشنواره بینالمللی شعر فجر که مهمترین رویداد کشور در حوزه شعر به شمار میرود، در تالار پتروشیمی تبریز به کار خود پایان خواهد داد.
![]()
همزیستی نیوز: معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بسط امکانات در جهت افزایش کتابخوانی را هدف اصلی این معاونت از برگزاری رویدادهای ترویج کتابخوانی دانست و گفت: هدف از انتخاب پایتخت کتاب ایران، استفاده از ظرفیتهای بومی در ارتقای سرانه کتابخوانی است.
به گزارش ایرنا از ستاد اطلاعرسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، محسن جوادی درباره نقش برنامههایی مانند پایتخت کتاب بر ترویج کتابخوانی بویژه در حوزه استانها و با رویکرد تمرکز زدایی، اظهار داشت: یکی از مهمترین اهدافی که برنامههایی مانند پایتخت کتاب دنبال میکنند، هماهنگی ظرفیتها و امکانات در شهرهای مختلف و ایجاد رقابت بین شهرداران و مسوولان ادارههای فرهنگ و ارشاد اسلامی در شهرستانهاست تا ظرفیتها و امکانات خود را جهت داده و در مسیر همافزایی در ارتقای سرانه کتابخوانی در شهرها سوق دهند.
وی ادامه داد: گاهی اوقات فعالیتهای موردی در برخی شهرها صورت میگیرد، اما چون با بقیه اجزای نهادهای شهری هماهنگ نشده، قطعاً نمیتواند آنچنان نتیجه بخش باشد.
به گفته جوادی، هدف اصلی از انتخاب پایتخت کتاب ایران استفاده از ظرفیتها و امکانات بومی است، البته وقتی یک شهر بهعنوان پایتخت کتاب انتخاب میشود، طبیعتاً برنامههای آن از سوی ارشاد و نهادهای فرهنگی پایتخت هم حمایت میشود.
وی با بیان اینکه هدف اصلی معاونت امور فرهنگی از برگزاری رویدادهای ترویج کتابخوانی، بسط امکانات در جهت افزایش کتابخوانی است که امکانات مادی و سختافزاری مانند کتاب و کتابخانه و همچنین نگاه رویکردی و نرمافزاری را در برمیگیرد، توضیح داد: اگر با برگزاری این نوع جشنوارهها، توجه مسوولان به ترویج کتابخوانی معطوف شود، میتوان گفت که به بخشی از اهداف خود دست پیدا کردهایم.
معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: در این راستا، گاهی پیش میآید که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از لحاظ امکانات، با محدودیتهایی روبهرو باشد بنابراین اگر همه نهادها با یکدیگر همگرا نباشند، شاید این برنامههای فرهنگی، نتیجه خوبی نداشته باشد اما اگر بتوانیم آموزش و پرورش، دانشگاه، مراکز خدمات عمومی وغیره را به سوی تقویت کتابخوانی هدایت کنیم، میتواند بهتر نتیجه بدهد.
وی درباره ارزیابی شخصیاش از شهرهایی که به مرحلۀ نهایی رسیدهاند، گفت: در حدی که پروندهها را مطالعه کردم، میتوانم بگویم که ایدهها و طرحهای خوبی وجود داشت، ولی بعضی از طرحها، بیشتر در حد ایده بود و نمیتوانست اجرایی شود در هر حال، همین که ایدهها و خلاقیتها وجود دارد، میتواند نویدی برای آینده باشد و بالاخره قلهای را برای رفتن به مسیر بسط و توسعه کتابخوانی ایجاد کند.
جوادی ادامه داد: داوریهای انتخاب پایتخت کتاب و شهرهای خلاق، بر اساس مسائل مختلفی، از جمله همین ایدهها و خلاقیتها و عملکردهایی که وجود داشت، انجام شد و ظرفیتها و فعالیتهای صورتگرفته در داوری شهرهای راهیافته به مرحله نهایی مورد ارزیابی قرار گرفت.
معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اضافه کرد: اینکه این توجه را در شهرستانهای یک استان ایجاد کنیم که باید کارهایی انجام دهند تا بهعنوان پایتخت کتاب یا شهر خلاق در عرصه کتابخوانی انتخاب شوند، انگیزه زیادی به مسوولان و دستاندرکاران فرهنگی میدهد تا تلاش کنند که این روند را در شهرهای خود داشته باشند. در ارزیابی پروندهها دیدم که ایدههای بسیار خوب و خلاقی وجود داشت. تأکید برخی شهرها روی بخش خصوصی کمتر و تأکید برخی دیگر بیشتر بود.
وی افزود: از آنجا که یکی از اهداف اصلی ما، استفاده از ظرفیتهای غیرنهادی و غیردولتی است، توجه به بخش خصوصی مهمتر است و برخی شهرها در این زمینه موفقتر بودند.
جوادی با بیان اینکه به طور کلی مجموعه پروندهها نویدبخش بود، گرچه هنوز در مرحله تجربههای آغازین پایتخت کتاب هستیم، اظهار امیدواری کرد در آینده بتوان درباره انتخابها و آییننامهها، بازنگریهایی انجام داد و ملاکهای دیگری را نیز اضافه کرد.
وی درباره برنامههای معاونت فرهنگی برای گسترش فرهنگ کتابخوانی در سال آینده، توضیح داد: مهمترین مسأله این است که نقاط ضعف کتابخوانی کشور را شناسایی کنیم و بعد به سراغ علاج آن برویم! جهات مختلفی برای این نقاط ضعف وجود دارد؛ که کتاب در کشور ما کم خوانده میشود و سرانۀ مطالعه پایین است. آنچه در ابتدا به ذهن میرسد، این است که کتاب گران است و فکرها به این سمت میرود که حمایتهایی برای جلوگیری از گرانتر شدن آن در نظر گرفته شود.
به گفته جوادی، سرانه مطالعه برخی کشورها مانند هند بسیار بالاتر از سرانه مطالعه در کشور ماست، در نتیجه به نظر میرسد مشکل فقط قیمت کتاب نباشد. اما به نظرم اینها نقاط ضعف دمدستی است و باید یک مقدار ریشهایتر به سراغ عواملی برویم که جلوی رشد سرانه مطالعه در کشور را گرفته است.
معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: شاید لایههای عمیقتر آن به محتوای کتابها بازگردد؛ یعنی گویی در انتشار کتاب، کمتر به موضوعات مورد علاقه مردم پرداخته میشود. کمعمق بودن مطالب و کتابسازیهایی که وجود دارد هم در عدم اقبال مردم به کتابخوانی مؤثر است. لایههای دیگری هم در این زمینه وجود دارد که آنچنان مستقیم به کار ما مربوط نمیشود؛ مانند اقتصاد جامعه که آیا کتابخوانی جزء اولویتهای اقتصادی هست یا خیر.
وی افزود: مسأله دیگر ریشههای ترویج کتابخوانی در آموزش و پرورش است و باید توجه ما به دوره ابتدایی معطوف شود، چون نمیتوان عادت به مطالعه را بهطور مقطعی ایجاد کرد.
جوادی گفت: دانشآموزی را که در طول 12 سال، جز کتاب درسی چیزی نخوانده است، نمیتوان کتابخوان کرد، بخشی از آنچه که برای آن برنامه داریم، توسط دفتر مطالعات و برنامهریزی فرهنگی انجام میشود؛ مانند برگزاری جشنوارههای ترویج کتابخوانی که در سالهای گذشته برگزار شدهاند و برگزاری آنها ادامه دارد. بخش دیگر نیز به تسهیلات در نشر کتاب، فرهنگسازی و غیره برمیگردد که در معاونت فرهنگی در حال پیگیری است.
مراسم پایانی انتخاب چهارمین پایتخت کتاب ایران و روستاها و عشایر دوستدار کتاب، سه شنبه 8 اسفند ماه با حضور مسئولان کشوری و فرهیختگان حوزه فرهنگ در تالار وحدت برگزار خواهد شد.
![]()
همزیستی نیوز: معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گلستان گفت: پرونده 16 اثر منقول شاخص و ارزشمند استان گلستان برای ثبت ملی آماده شده است.
به گزارش ایرنا از میراث فرهنگی، جاوید ایمانیان روز شنبه اظهار کرد: این آثار شامل اشیای سفالی و مسی شاخص حاصل از کاوش های آق تپه گنبدکاووس، تپه بازگیر مینودشت، نرگس تپه گرگان و مربوط به دوره های نوسنگی، مفرغ، آهن و اشکانی است.
وی اضافه کرد: 2 اثر منقول این مجموعه نیز آثار چوبی با قدمت و مربوط به دوره تیموری است.
به گفته وی؛ بیشتر این آثار در موزه گرگان در معرض دید علاقه مندان قرار دارد.
دکتر ایمانیان افزود: پرونده این آثار تهیه و با تصویب در نشست شورای ثبت استان در مسیر ثبت ملی قرار گرفت.
وی یادآور شد: پرونده این آثار پس از طی تشریفات برای طرح در نشست شورای عالی ثبت کشور به سازمان مرکزی ارسال خواهد شد.
استان گلستان دارای بیش از 1500 اثر شناسایی شده بوده که تاکنون 750 اثر آن در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
![]()
روز بیست و یکم فوریه مصادف با دوم اسفندماه هرسال از سوی دفتر فرهنگی سازمان ملل متحد ( یونسکو ) به نام روز جهانی زبان مادری نامگذاری شده٬ روزی که یادآور اهمیت ریشههای هویتی افراد است.
در طول تاریخ٬ بشر همواره کوچ کردن از منطقهای به منطقه دیگر را تجربه نموده و اقوام گوناگون همواره نسبت به حفظ زبان و ریشههای فرهنگی خود کوشا بودهاند٬ اما با شروع عصر تکنولوژي نوعی تهاجم علیه هویت فرهنگی اقوام و افراد حتی در سرزمین خودشان شکل گرفت و باعث از میان رفتن گویشها و فرهنگهای اصیل و ریشهدار گردید و به نوعی تلاش برای یکشکلی جهانی آغاز شد و پروژه جهانیسازی از سوی سردمداران رسانهای و تکنولوژی جهان کلید خورد.
در این دوره برای اولین بار در تاریخ بشر شاهد تبعیض زبانی نیز بود و جهان به اصطلاح تکنولوژیک راه دستیابی به تکنولوژی و یا سفر کردن و کوچ کردن و کسب علم را آموختن زبان آن سرزمینها قرار داد.
هرچند از میان رفتن زبانهای کهن فقط مربوط به جهان سوم نیست اما همانطور که مشهود است غلبه فرهنگی از جهان توسعه یافته تکنولوژیک به سرزمینهای کمتر توسعه یافته است.
در این بین هرگز دفتر فرهنگی سازمان ملل متحد موفق به ارائه نسخه نجات زبانها و گویشهای اصیل و در خطر نابودی نگردید اما با اعلام یک روز در سال با این عنوان اهمیت مسأله را یادآور گردید.
زبان فارسی و گویشهای فراوان وابسته به آن و زبانهای رایج در جایجای ایران پهناورمان نیازمند توجه و گسترششان در میان جامعه هستند تا مانند همیشه تاریخ زنده بمانند.
همین حالا که هنوز به لطف ریشههای عمیق فرهنگیمان زبانها و گویشها در این دیار پویا و زنده هستند فهم زبان فاخر بسیاری از متون قدیمی متعلق به فرهنگ فارسی ناآشنا و ثقیل شده٬ مثل نثر بیهقی و یا جوینی و یا خواجه عبدالله انصاری و...
در چنین فضایی٬ وظیفه هر ایرانی به ویژه اهالی فرهنگ و ادب است که با به کارگیری کلمات فاخر و جملات نغز و بدیع خون تازهای به رگهای زبان فارسی تزریق کنند و فارسی را پویاتر از گذشته به نسلهای آینده منتقل نماییم.
![]()
همزیستی نیوز: به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا، نخستین جلسه ستاد برگزاری سی و یکمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران با حضور محسن جوادی؛ معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس سی و یکمین نمایشگاه کتاب تهران، امیرمسعود شهرام نیا؛ قائم مقام رئیس نمایشگاه، یحیی دهقانی؛ معاون اجرایی نمایشگاه و مدیران کمیتهها روز چهارشنبه، 2 اسفند ماه، در سالن زندهیاد علی عاشوری برگزار شد.
جوادی در این نشست با اشاره به روند انتخاب مدیران کمیتهها گفت: تصمیمگیری درباره موضوع کلانی همچون برگزاری نمایشگاه کتاب تهران نیازمند انجام گفتوگوهایی در ابعاد مختلف است. خوشبختانه پس از گفتوگوهای فراوان تصمیمگیری انجام شد و امیدوارم با شتاب بخشیدن به فعالیتهای اجرایی بتوانیم تاخیر به وجود آمده در فعالیتهای اجرایی را بر طرف کنیم.
وی با تأکید بر همکاری معاونت فرهنگی، مؤسسه نمایشگاههای فرهنگی و تشکلهای نشر در برگزاری این رویداد فرهنگی گفت: باید تلاش شود تا نمایشگاه با شکوهتر از پیش برگزار شود، زیرا اگر خللی در این موضوع ایجاد شود تمامی افراد متضرر میشوند و اگر در برگزاری نمایشگاه هم توفیق یابیم، نتیجه آن به پای همه ما نوشته خواهد شد، باید با همدیگر تعامل داشته باشیم. از سوی دیگر نمایشگاه کتاب تهران یک مقوله فرهنگی است و اقتضای بیشتری دارد تا اخلاقیتر این موضوع را پیش ببریم و امیدوارم این روند خوب طی شود.
رئیس سیویکمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران با تاکید بر ضرورت انتقال تجربیات معاونت امور فرهنگی و موسسه نمایشگاههای فرهنگی به صنف اعلام کرد: بارها آقای دکتر صالحی تاکید کرده تا واگذاری حداکثری به صنف انجام شود زیرا قائل به عقبگرد در این حوزه نیستیم. معاونت امور فرهنگی و موسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران نیز باید تجربیات خود را در اختیار صنف قرار دهد زیرا تجربیات زیادی در این دو نهاد وجود دارد و ما آنها را در اختیار صنف قرار میدهیم زیرا به نفع نشر و کتاب است.
وی ضمن تبریک به معاون اجرایی نمایشگاه نیز گفت: امیدوارم آقای دهقانی نیز با سعه صدر و حضور در نشستهای نمایشگاه و صنف، امور اجرایی نمایشگاه را مدیریت کند. البته آقای اسماعیلیراد نیز با توجه به تجربه سال گذشته به عنوان مشاور اجرایی نمایشگاه در مشاورهها و اجرای امور همراه خوبی هستند.
جوادی همچنین با اشاره به رعایت ضوابط قانونی از سوی مدیران کمیتهها گفت: باید تلاش شود تا نشر رونق بگیرد و باید نگاه صرفهجویانه محور در فعالیتهای نمایشگاه حاکم شود.
وی در پایان خاطر نشان کرد: در نقطه اصلی امید و اتکا چشممان به رحمت خداوند است و در نقطه بعدی امید ما به تلاش مسئولان و مدیران نمایشگاه است که امیدوارم با تلاش دوستان این مهم محقق شود.
شهرامنیا؛ قائم مقام رئیس نمایشگاه کتاب در این جلسه با اشاره به روند اجرایی نمایشگاه کتاب تهران گفت: با توجه به اینکه امسال قرار است بخشی از فعالیتهای نمایشگاه به زیر رواقهای مصلی منتقل شود، مکانیابی و جانمایی بخشهای مختلف نمایشگاه در اولویت قرار دارد و امیدوارم هر چه سریعتر تشکلهای نشر درباره این موضوع تصمیمگیری کنند.
وی همچنین از تعامل خوب با شورای اسلامی شهر تهران خبر داد و گفت: خوشبختانه با پیگیریهای انجام شده از سوی رییس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران، جلسه خوبی با مدیران شهری و معاون اجرایی نمایشگاه برگزار شد و ماموریتهای بسیاری به نهادهای شهری محول شد.
وی با تأکید بر صرفهجویی در هزینههای نمایشگاه گفت: مدیران باید در روزهای آینده برنامههای کمیته خود را برای تصویب بودجه به کمیسون مالی تحویل دهند و امیدوارم مدیران به اقتصاد مقاومتی توجه داشته باشند تا بتوانیم هزینههای نمایشگاه را کاهش دهیم.
یحیی دهقانی؛ معاون اجرایی سیویکمین نمایشگاه کتاب تهران نیز در این جلسه مطرح کرد: افتخار میکنم که برای چهارمین سال متوالی در حوزه اجرایی نمایشگاه کتاب تهران فعالیت میکنم. من به کار جمعی اعتقاد دارم و امیدوارم با اعتماد به هم بتوانیم نمایشگاه را مدیریت کنیم. البته از اسماعیلیراد نیز تشکر میکنم که مسئولیت قبول کردند و مطمئنم که تجربیات وی برای صنف و نمایشگاه مفید خواهد بود.
معاون اجرایی نمایشگاه تصریح کرد: پیشنهاد میکنم که نمایندهای از سوی شورای برنامهریزی صنف نشر هم در ستاد اجرایی نمایشگاه حضور داشته باشد تا از روند تصمیمگیریها و مصوبات مطلع باشند تا در جلسات خود در صنف آنها را بازگو کنند.
همایون امیرزاده؛ عضو شورای نظارت و ارزیابی نمایشگاه گفت: امروز با برگزاری نخستین جلسه ستاد اجرایی نمایشگاه کتاب تهران، زنگ فعالیتهای اجرایی نمایشگاه به صدا درآمد. امیدورام با همافزایی میان مدیران کمیتهها، مسیر تعیین شده را به خوبی به انجام برسانیم. گفتوگوهایی که در این جلسات مطرح میشوند، مقدمهای برای آرایش اجرایی نمایشگاه است.
وی با تاکید بر واگذاری بیشتر و بهتر نمایشگاه به صنف ادامه داد: باید تاکید بسیاری بر روی درآمدزایی در نمایشگاه کتاب تهران باشد تا از این طریق بخشی از بودجه نمایشگاه نیز تامین شود.
در ادامه این جلسه بحث و تبادل و نظر درباره برگزاری نمایشگاه انجام شد و هر یک از مدیران کمیتهها به اظهار نظر درباره برنامهها و فعالیتهای خود پرداختند.
در نخستین جلسه ستاد اجرایی سی و یکمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران که با ریاست محسن جوادی برگزار شد، یحیی دهقانی، مهدی اسماعیلیراد، داود موسایی، داریوش نویدگویی، هومان حسنپور، علی اکبر تورانیان، محمد مهدی داودیپور، همایون امیرزاده، نیکنام حسینپور، امیرمسعود شهرامنیا، حسین صفری، غلامرضا نوعی، مهدی سهلآبادی، محسن نصرالله، مصطفی وکیل قاهانی، محسن عموشاهی، محمد خلج و سید محمد طباطبایی حسینی حضور داشتند.
![]()
سام هریس در کتاب خود مینویسد؛ حقیقت و صداقت باید در هر نوع تعامل انسانی حاکم باشد٬ حتی در شرایط مرگ و زندگی.
سام هریس معتقد است شخص شرافتمند هرگز دروغ نمیگوید و استدلال میکند که دروغ شکافهای جبران ناپذیری در روابط اجتماعی ایجاد میکند و باعث بیاعتمادی افراد نسبت به یکدیگر میشود.
از نظر این کتاب دروغ گفتن قربانی کردن تمامیت انسانیت و صداقت جامعه است.
اما از نظر سام هریس دروغ چیست؟ « همواره افراد توقع ارتباط صادقانه دارند اگر آنان را به عمد گمراه نماییم دروغ گفتهایم. »
سام هریس دروغ را به ۲ دسته تقسیم میکند: اول دروغ آگاهانه. دوم دروغ آگاهانه تنبلانه و یا منفعلانه!
در دسته اول فرد دروغگو تلاش میکند کسی یا کسانی را فریب دهد٬ بعنوان مثال؛ متقاضی شغل یا موقعیتی در تلاش برای به دست آوردن خواسته خود٬ مدارکش را جعل میکند.
در دسته دوم برخی کاری را انجام نمیدهند و بعنوان مثال؛ شخصی متقاضی شغل یا موقعیتی است و در ثبت این نکته که از شغل قبلیاش اخراج شده و یا موفق نبوده اشاره نمیکند.
اگر شخصی بگوید: « من در دانشگاه استنفورد مدرک دکترا دریافت کردهام. » با وجود آن که هرگز در آن دانشگاه درس نخوانده٬ در مقایسه با کسی که در آن دانشگاه درس خوانده ولی کتمان کند که موفق نشده پایان نامهاش را تمام کند٬ میتوان گفت در مثال دوم کوتاهی شده و در شکل اول دروغی وقیحانه اتفاق افتاده است هرچند که هر دو دروغ٬ زشت هستند.
بنظر میرسد که تمرکز کتاب بیشتر بر دروغهای اختیاری است و سم هریس به سرزنش دروغهای اختیاری بیشتر میپردازد.
برقراری ارتباط صادقانه جهان را بهتر میکند. عنوان کردن بسیاری از حقایق دشوار هستند اما نباید صورت مسأله را پاک کنیم. عنوان کردن واقعیتهایی که با احساسات ما ارتباط دارند نیز مسئولیت ما را سلب نمیکند٬ بویژه زمانی که دروغهایی طراحی شدهاند تا حقایقی را پنهان نمایند.
از نظر سام هریس اگر شخصی برایمان مهم باشد نباید حقایق را از او پنهان کنیم و در غیر اینصورت رفتاری بیرحمانهای داشتهایم.
از دروغهای مصلحتی و دلگرمیهای دروغین نیز باید پرهیز کرد و روابط سودمندی با دیگران ایجاد کرد.
سام هریس مثالی در مورد خودش میزند؛ شخصی از من میپرسد آیا اضافه وزن دارم؟ هریس صادقانه پاسخ میدهد که فکر کنم حدود ۱۲ کیلو باید وزن کم کنی. بعد از مدتی همان شخص را میبیند که حالا ۷ کیلو وزن کم کرده. حال اگر به غلط به دوست خود در مورد وزنش قوت قلب میدادم، از او فرصت مواجهه مستقیم با مشکل اضافه وزنش را گرفته بودم.
سام هریس سعی دارد افرادی که با دروغهای مصلحتی خود تظاهر میکنند در حال منفعت رساندن به دیگران هستند را « نمونه افراد خودبین و یا دارای ( عقده خود کمبینی ) » نشان دهد و استدلال میکند دروغگو تظاهر میکند که نسبت به خیر دیگران بیشتر از خود آنها آگاهی دارد! و فرد دروغگو به خود حق میدهد که قضاوت کند دیگران توانایی روبرو شدن با کدام واقعیتها را دارند.
بیشک پس از مطالعه کتاب کمتر افکار خود را سانسور و تغییر خواهیم داد و مصداقی عینی برای ضربالمثل « صداقت بهترین سیاست است. » پیدا میکنیم.
دروغگویی صفتی ناپسند در همه جوامع و ادیان است و کتاب دروغگویی هرچند تکرار مکررات است اما خواندنش تلنگری است برای پرهیز از این رفتار ضد اجتماعی.
کتاب دروغگویی در سال ۲۰۱۱ به قلم نورولوژیست آمریکایی سام هریس نوشته شد و در سال ۱۳۹۴ توسط خشایار دیهیمی ترجمه و از سوی نشر گمان با نام ( دروغ / اراده آزاد ) منتشر گردید.
بخشهایی از کتاب که در آگهی ناشر درج گردیدهاند؛ ( فرصت برای فریب دادن دیگران همیشه وجود دارد و همیشه هم وسوسهانگیز است.
شمار اندکی از ما قاتل یا دزد هستیم، اما همهمان دروغ میگوییم. بیشتر رذایل شخصی و اجتماعی مستلزم دروغ گفتن است: خیانتهای زناشویی، کلاهبرداریهای مالی، فساد دولتی و حتی قتل و نسل کشی.
هریس در این کتاب میگوید ما میتوانیم با یک راهکار ساده از بسیاری از مسائل و مشکلات پیچیده در زندگیمان و در جامعه اجتناب کنیم: در شرایطی که همه دروغ میگویند ما راستش را بگوییم.
سام هریس در این جستار عمیق نشان میدهد که شهامت صادق بودن و گفتن حقیقت چه مزایایی دارد.
اما در جستار « اراده آزاد » میخوانیم:
باور به اراده آزاد زیربنای همه چیزهایی است که برای انسانها ارزشمند است. بدون باور به اینکه فرد واقعاً منشا اصلی افکار و رفتارهایش است، تصور حقوق، سیاست، دین، سیاستهای اجتماعی، روابط صمیمی و اخلاقیات و احساساتی همچون پشیمانی از رفتارهای نادرست یا خوشحالی از دستاوردهای شخصی بسیار سخت میشود. اما شواهدی وجود دارد که نشان میدهد آزادی اراده فقط یک توهم است.
هریس در « اراده آزاد » این بحث را مطرح میکند که باور به توهم بودن اراده آزاد به معنای تضعیف پایههای اخلاقیات یا از بین رفتن اهمیت آزادیهای سیاسی یا اجتماعی ما نیست، بلکه میتواند و باید شیوه تفکر ما را درباره برخی از مهمترین مسائل زندگیمان تغییر دهد. )
گردآوری: شهره اکبری
![]()
همزیستی نیوز: به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا، بنا بر اعلام دبیرخانه، نامزدهای بخش کتاب سال این دوره از جایزه، از میان مجموعههای منتشرشده در سال گذشته، به این شرح اعلام شدند:
رضا احسانپور / نخند - نون + من و حافظ - فصل پنجم
نرگس باقری / در جریان رگهایم باش – مروارید
سیدرسول پیره / تسکین – چشمه
مجتبی تقویزاد / گنجشکها دانهچین دامنت بودند – مروارید
مهدی حاتمی / درختی که حرف نمیزند – مؤلف
زهرا درّی / ناشیانه دوستت دارم – مروارید
مجید سعدآبادی / کاخ سعدآبادی – شانی
فریبا شادلو / اگر تو بودی امروز شنبه بود – چشمه
آرش شفاعی / ترافیک فرشته – آرادمان
محمد عسکری ساج / مزارع پنبهی شیلی – نیماژ (تجدید چاپ در فصل پنجم)
محمدباقر کلاهی اهری / دلقک در باران – آرادمان
برزو گوران / تنها باد از زیر خاکستر خبر دارد – مروارید
علیرضا لبش / آخرین زلزلهی تهران – چشمه
آریا معصومی / مرگ آدم را زیباتر میکند – ماهباران
حسن همایون / آشویتس خصوصی من – چشمه
شیرین هیاریان / دستهایت کولیها را آواره میکند – چشمه
در یازدهمین دوره از جایزه کتاب سال شعر خبرنگاران، مجموعه شعر «اسب را در نیمه دیگرت بِرَمان» (عطیه عطارزاده) در بخش کتاب سال، آریس پراچا در بخش ویژه شاعران بدون کتاب و «ضیاء موحد» در بخش یک عمر فعالیت شعری، تجلیل شدند.
بنا بر این گزارش، مراسم پایانی این دوره از جایزه نیز به روال هرساله، در حوالی نیمه اسفندماه برگزار خواهد شد.

خوش به حال سهراب! که هروقت چشمهایش را میشست زندگی را جور دیگر میدید.
مدتهاست چشمهایم را میشویم و نگاهم را تطهیر٬ اما آسمان قلمم آبی نمیشود؛ خاکستریست مثل روزهای منتظر ابرهای منجمد.
خوش به حال سهراب! که اهل کاشان بود و روزگارش خوب بود. چقدر دلم یک کویر تشنگی و آفتاب میخواهد و حریم یک آبگیر راه کشیده به قعر خنکای سیراب شدن.
اگر در سرتاسر اقلیم قلمم یک راهپله به قعر احساسات خیس حفر میشد شاید من هم حتی بی سر سوزنی ذوق هم روزگارم بد نبود.
پشت ماسک سهراب روزگارم خوش نیست و در لباسهای غریبه پاپ و راک و جاز راحت نیستم.
یادم هست پدرم میگفت آن وقتها روزمان از شرق میدرخشید و شبهایمان از اشراق٬ میگفت آن وقتها میشد شمعی را در شمعدانی روی طاقچه اتاق روشن کرد و تا جامهدران غنچههایش حافظ خواند.
یادم هست پدرم از رفاقتش با ماهی قرمزهای حوض نقاشی خانهشان برایم میگفت و میخواند؛ ( لیلی لیلی حوضکی ... ماهی قرمز خوشرنگمون ... یه دهن آواز بخون ... بپا صدات خیس نشه ... بپا قورباغه یه وقت بهت نخنده ... یه وقت ترانه دوستیمون حباب نشه تو دستمون ... لیلی لیلی حوضکی ... گنجشکک رو بید عاقل باغچهمون... )
و پدرم که میتوانست ترانهاش را بیوزن و بیقافیه با ترجیعبند حوضک خانهشان تا افق اشراقی خوابم ادامه بدهد.
خوشا به حال آن موقع که ترانهها نقد نداشت و شعر پر از شعور بود و خانهها پر از شمعدانی و طاقچهها سرشار از صدای حافظ از پس قرون بود.
اگر فردا شبم اشراقی باشد و غنچهای در این محفل زمستانزدهام با شعری بی اِفِکت دیجیتال جامهدران شود من هم سهمی از حوض و آب انبارهای کویری و تشنگی و... خواهم داشت٬ اما پر از دلواپسیام که مبادا باز هم ( ... حول حالنا الی احسن الحال... ) را در شعر سهراب پیدا نکنم.
![]()
همزیستی نیوز - واکنشها با مناظره تلویزیونی علی کریمی و محمدرضا ساکت در برنامه نود همچنان ادامه دارد.
به گزارش ایسنا، روزنامه ایران نوشت: «مناظره علی کریمی و محمدرضا ساکت در برنامه نود بار دیگر نشان داد که همیشه در هر مناظرهای (در تمام دنیا!) یک نفر حرف درست را نمیتواند بزند و یک نفر نادرست را براحتی میتواند بزند (راستش خودمم نفهمیدم چی گفتم!)
این مکالمه را بخوانید.
علی کریمی: آقای ساکت در مورد قرارداد خفتان نوین، کامران نوین، شفتان نوین و هر چی نوین جلوی اسمش داره، توضیح میدید؟
ساکت: به نام خدا، خوشحالم که از طرف فدراسیون پنج ستاره فوتبال به این برنامه دعوت و ارسال شدم. در بحث مدیریت کلان استراتژیک که راهبرد ر...
کریمی: سؤال جواب بده!
ساکت: این به کنتورینگ ربط داره. کنتورینگ به فیلترینگ مربوطه و فیلرینگ هم به ایام گوینگ...
کریمی: مدرک مربیگری دستیار کارلوس کیروش چیه؟
ساکت: پایه یک داره، راننده بیابونه، بنده از شما متعجبم!
کریمی: چرا لباس بازیکنای تیم ملی رو توی فرودگاه جمع کردین؟
ساکت: اولاً فدراسیون پنج ستاره فوتبال الان توی هایسیزنه، بعدم لباسارو گرفتیم انداختیم توی لاندرینگ! یعنی ماشین لباسشویی!
کریمی: باشه... دستیارای ایرانی کیروش چرا اخراج شدن؟
ساکت: من از دست فردوسیپور و نود به خدا شکایت میبرم!
کریمی: آخه روی چه حسابی به جای طلب فدراسیون، زمین از فلان شرکت گرفتید؟ آژانس املاکه؟
ساکت: آقای کریمی، من میتونم راجع به پرونده یه زمینی با شما صحبت کنم؟
کریمی: وجداناً الان داری چیکار میکنی؟
ساکت: سین میکنم اما جواب نمیدم!»